اندیشه سرا

لیبرال معمولاً به کسی می‌گویند که معتقد است دخالت دولت در امور جامعه بایستی محدود باشد. خواست اصیل او آن نیست که دولت به جامعه آزادی دهد، چون جامعه از نظر او در اصل آزاد هست. لیبرال، در متن تفکر سیاسی غرب، جامعه را قلمرو آزادی در نظر می‌گیرد. جامعه آزاد است، چون آحاد آن آزاد هستند. انسان، آزاد به دنیا می‌آید. آزادی، حق طبیعی اوست. لیبرالیسم، زاده‌ی روشنگری است و روشنگری، اندیشیدن با مغز خود است. کنش کانون ذهن، با خودانگیختگی مشخص...

استبدادزدگی در تعریف به معنای درونی‌شدن مونولوگ قدرت در ناخودآگاه جمعی افراد یک جامعه است. شاید تکرار جملات روزمره‌ای چون « حتما باید زور بالای سر ما باشه » نمونه‌ای از این نوع گرایش ناخودآگاه باشد که طبیعی است در روان افراد جامعه ایرانی با پیشینه سه هزار سال استبداد صغیر و کبیر درونی شده باشد. از مهمترین آفت‌های چنین درونی‌سازی، از بین رفتن قوه نقد و تحلیل و پذیرش انفعالی هر گفتاری که به یک منبع قدرت (کاریزماتیک ، ماهوی...

نیهیلیسم مفهومی نیست که بتوان بدان کلیتی ایجابی بخشید، حتی در متون خود نیچه، در مقام فیلسوفی که اصولاً نظریه‌ پردازی در باب نیهیلیسم را به او منتسب می­‌کنند، نمی‌توان چیزی تحت عنوان یک نظریه‌ی منسجم نیهیلیسم یافت، و این را نمی­‌توان صرفاً ناشی از سبک نوشتار پراکنده‌ی نیچه دانست بلکه بیشتر به سرشت خود مفهوم نیهیلیسم مربوط می‌­شود. در واقع نیهیلیسم بیشتر حاکی از یک گسست است، که هرچند بطور خاص به مدرنیته مربوط...

نیهیلیسم، مفهومی است که جدا از دلالت­‌های فلسفی­ و پیچیدگی­‌های نظری­‌اش، در تجربه­‌ی روزمره و شخصی افراد نیز معنادار است. به بیان ساده، و همانطور که نیچه اظهار می­‌کند، می­‌توان نیهیلیسم را بی­‌ارزش شدن ارزش­‌ها تعریف کرد. تقریباً همه­‌ی افراد (حتی اگر اصطلاح نیهیلیسم به گوششان نخورده باشد) به طریقی با تجربه­‌ی بی­‌معنایی و تزلزل نظام­‌های ارزشی­‌شان رویارو می­‌شوند....

كارل پوپر در سال۱۹۰۲ در وين به دنيا آمد، پدرش يك حقوقدان ثروتمند بود. پدر و مادرش از يهوديت به مسيحيت گرويده بودند. از اين رو خود او تربيتى لوترى يافت. در اوايل و اواسط سالهاى نوجوانى به ماركسيسم گرايش پيدا كرد اما بعدها با مشاهده اعمال كمونيستها در روا شمردن كشتار مردم عادى براى رسيدن به اهداف خويش از ماركسيسم روى برگرداند و به دموكراسى روى آورد.

روزگارى وجود داشته كه در آن قلم هيچ نبوده است، هنوز نيز جاهايى در كره خاك هست كه قلم چيز مزخرفى است. استعاره «قلم در مقام اسلحه» فقط در آن جايى بامعنا است كه آنچه با قلم نوشته مى شود در مقياسى وسيع خوانده شود و تغييرى در عرصه نمادين، و متعاقباً در خودِ واقعيت، به وجود آورد. (اصولاً جامعه اى كه مردم اش زيادى به تصوير علاقه مند ند و كمتر به نوشته، جامعه اى هنوز بدوى است و از ايده به دور). پس استدلال فوق بسيار ساده است: در جامعه اى كه درجه...

والتر بنیامین ، منتقد مارکسیست ادبیات و یکی از مشهورترین اهل قلم در ژانر مقاله نویسی قرن بیست غرب، درسال 1940 میلادی، 48 ساله بود که بعلت فرارازفاشیسم آلمان، درمرز فرانسه – اسپانیا، از طرف راستگرایان مرزی، دستگیر و یرای فرار از تحویل به نیروی گشتاپوی آلمان، دست بخودکشی زد. اویکی ازمنتقدین فرهنگی، دانشمندان ادبی، و ژورنالیست های اجتماعی نیمه اول قرن بیستم آلمان بود. وی پیش از فرار از تعقیب فاشیسم، چندسالی با دو نام مستعار : دتلف هولز...

در حقیقت حاکمیت دولت و آزادی فردی نباید از یک‌دیگر جدا باشند، زیرا در این صورت در تضاد با یک‌دیگر قرار می‌گیرند. ... به قول اسپینوزا، آن‌جایی که هر فردی مجبور می‌شود همانند فرد دیگری فکر کند، نه‌تنها به جنون افراد می‌رسیم، بل‌که ساختار روابط اجتماعی هم دچار انحلال می‌شوند. این وضعیت زمانی پیش می‌آید که دولتی بخواند خودش را با دین برابر بداند یا این‌که قدرت‌ مدنی تحت تسلط یک قدرت دینی قرار بگیرد.