اندیشه سرا

می‏توان گفت که روانکاوی همزمان با قرن بیستم به وجود آمد، زیرا آن کتابی که این نظریه را به صورت پدیده‏ای نو به دنیا معرفی کرد (تألیف من با عنوان تعبیر رؤیا) تاریخ انتشارش سال «1900» است. لیکن بدیهی است که پیدایش روانکاوی، به صورت خلق‏الساعه و حاضر و آماده نبود. این نظریه از اندیشه‏هایی قدیمی‌تر سرچشمه گرفته و آنها را گسترش داده است؛ یا به عبارتی، از آراء متقدم‌تری نشأت گرفته که خود، آنها را شرح و بسط داده است. از این رو،...

تصور کنید از فردا مللی که «غرب» نامیده می‏شوند با بمب‏های هسته‏ای از بین بروند و محو شوند. فقط آسیای شرقی و آفریقای پیرامون صحرا مسکونی باقی بمانند و در پی این فاجعه‏ دست به نبردی بی‏امان غرب‌زدایی بزنند- تلاشی نسبتا موفق برای زدودن خاطره سیصد سال گذشته. اما این را هم تصور کنید که در کشاکش این غرب زدایی، شمار اندکی از دانشگاهیان، هر تعداد از یادگارهای غرب را که بتوانند حفظ کنند- هر تعدادی از کتب و مجلات و مصنوعات دستی...

پاپ اوربان دوم در ۱۰۹۵ ميلادى به علت ناراحتى از صدماتى كه به زائران مسيحى در شرق وارد شد و بر اثر تقاضاى الكسيس كومنون امپراطور بيزانس، شورايى در «كلرمون فران» تشكيل داد و اروپاييان را تشويق كرد كه با اسلحه به نجات اماكن مقدس بشتابند. از آن سوى كشيش فرانسوى به نام پطرس نيز در اروپا به راه افتاد و مردم را به نبرد عليه مسلمانان تشويق كرد. اين دو مسأله سبب بسيج ارتشى بزرگ عليه مسلمانان در اوت ۱۰۹۵ ميلادى شد، ۴ سپاه بزرگ از ۴ نقطه اروپا...

"خارش هفت ساله" در فاصله میان دو شاهکار کمدی رمانتیک دهه 1950 بیلی وایلدر یعنی "سابرینا-1954" و "عشق در بعد از ظهر-1957" فیلمی چندان باشکوه نیست. برگردان شتابزده نمایشنامه اکسلرود به فیلم‌نامه در تک تک سکانس‌های فیلم مشهود است و نیز این که خود او در مصاحبه ای درباره آثارش این فیلم را از جمله فیلم‌هایش می‌دانست که خود دوستش نداشت. با تمام این‌ها آنچه انگیزه نگارنده از نوشتن درباره این فیلم است...

اصطلاح «رمانتیک» در نیمه دوم قرن هفدهم در انگلستان و فرانسه به وجود آمد. معنای این‏ اصطلاح در عبارت «چونان در رمانس‏ها»، یعنی رمانس‏های قرون وسطایی‏ یا حماسه‏های آریوستو و تاسو، بیانگر رمانس‏های پراکنده‏ای است با مایه‏هایی از حادثه و دسیسه که سکودری و لاکالپرند در فرانسه تصنیف کردند. این‏ اصطلاح در اصل اصطلاح تحقیرآمیزی بود برای هر چیز«غیر واقعی»، «عجیب و غریب»، «خیالی...

کثرت بسیار و تنوع غنی‌ای در ادیان جهان معاصر- هم برحسب باورها و هم مناسک - وجود دارد و جهانی سازی نیزآگاهی گسترده‌ای را نسبت به این واقعیت ایجاد می‌کند. شاید عجیب به نظر نرسد که، همگام با چنین ازدیادِ تنوع دینی، تعارض به نام دین نیز فراگیر و گوناگون گردد. از جنگ‌های دینی گرفته تا اعمال خشن فردی و حمله به مقدسات به صورت کلامی، ناسازگاری میان ادیان از گذشته تا به حال یک حقیقت ناخوشایند محسوب می‌گردد. در واکنش به این امر، تِنزین...

ساموئل بكت، بزرگ‌ترين نمايش‌نامه‌نويس نوگرای قرن بيستم است. در سال 1906 در ايرلند به دنيا آمد و در چهارده سالگی به پاريس رفت. تا سن 39 سالگی به زبان انگليسی می‌نوشت و سپس به نوشتن به زبان فرانسه پرداخت. ساموئل بكت آثار خود را از زبان فرانسه به انگليسی ترجمه و از انگليسی به فرانسه ترجمه كرده است. نظريات او درباره هنر هميشه تازه و باطراوت بوده است. ساموئل بكت در سال 1969 به دريافت جايزه نوبل در ادبيات نائل آمد.

این جستار سر آن دارد که روانکاوی را در راه پاسخ به این پرسش به‏کار گیرد که کجا و چگونه جاذبه فیلم توسط الگوهای از پیش موجودِ شیفتگی در سوژه فردی و صورت‏بندیهای اجتماعیِ شکل‏دهنده آن تشدید می‏شود. نقطه آغاز این جستار شیوه‏ای است که از طریق آن فیلم تعبیر سرراست و به لحاظ اجتماعی تثبیت‏شده‏ای از تفاوت جنسی را بازتاب می‏دهد، آشکار می‏سازد و حتی از آن بهره‏برداری می‏کند، تفاوت جنسی‏ای که تصاویر، راه‌های شهوانیِ...